راه‌اندازی شبکه ذخیره‌سازی غیرمتمرکز SIA (آپدیت 2026)

Sia که در سال ۲۰۱۵ به طور رسمی راه‌اندازی شد، نه تنها یک سرویس ذخیره‌سازی ابری نیست، بلکه یک بازار رقابتی جهانی برای فضای ذخیره‌سازی است که از بلاک‌چین، قراردادهای هوشمند، رمزنگاری پیشرفته و اقتصاد توکنی برای حذف واسطه‌ها بهره می‌گیرد. در این مقاله جامع، به تفصیل کامل با معماری فنی، تاریخچه، اقتصاد، ابزارهای نسل جدید و آخرین تحولات سال ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ این شبکه آشنا خواهید شد.

تاریخچه Sia؛ از یک ایده دانشگاهی تا پروتکل نسل بعدی

داستان Sia از یک هکاتون دانشگاهی آغاز شد. در سال ۲۰۱۳، دیوید وریک (David Vorick) و لوک چمپین (Luke Champine) در دوران تحصیل در دانشگاه RPI ایده اولیه Sia را مطرح کردند. هدف آن‌ها ساده بود: ایجاد بازاری که در آن هر کسی بتواند فضای هارد دیسک اضافی خود را اجاره دهد و هر کسی بتواند فضای ارزان ذخیره‌سازی ابری تهیه کند، بدون اینکه به هیچ شرکت مرکزی اعتماد کند.

در سال ۲۰۱۴، شرکت Nebulous Inc. تأسیس شد و کار توسعه جدی Sia آغاز گردید. بلوک جنسیس شبکه در ژوئن ۲۰۱۵ استخراج شد و Sia رسماً متولد شد. در سال‌های بعد، شبکه با چالش‌های جدی روبرو شد؛ از جمله ورود دستگاه‌های ASIC اختصاصی برای استخراج در ۲۰۱۸ که منجر به یک هارد فورک بحث‌برانگیز شد و صنعت استخراج را متحول کرد.

یکی از مهم‌ترین نقاط عطف تاریخ Sia، تأسیس Sia Foundation در سال ۲۰۲۰ بود؛ یک سازمان غیرانتفاعی که مستقل از Nebulous عمل می‌کند و مأموریتش توسعه بلندمدت پروتکل Sia به نفع عموم است. این جدایی به معنای پایان وابستگی توسعه شبکه به منافع تجاری یک شرکت خاص بود و اعتبار پروژه را در جامعه متن‌باز به شدت افزایش داد.

در سال ۲۰۲۲، Skynet Labs (شاخه‌ای که مسئول لایه Skynet بود) تعطیل شد، اما بنیاد Sia با تمرکز مجدد بر ذخیره‌سازی غیرمتمرکز خالص و معرفی ابزارهای نسل جدید یعنی renterd، hostd و walletd، مسیر توسعه را ادامه داد. اما بزرگ‌ترین تحول تاریخ این شبکه در سال ۲۰۲۵ رخ داد.

هارد فورک V2؛ بازتعریف ذخیره‌سازی غیرمتمرکز در ۲۰۲۵

سال ۲۰۲۵ را باید سال تحول بنیادی Sia نامید. بنیاد Sia در اکتبر ۲۰۲۵ اعلام کرد که ارتقای V2 شبکه، حاصل سال‌ها کار برای ارائه پروتکل ذخیره‌سازی غیرمتمرکز سریع‌تر، ساده‌تر و ایمن‌تر بود. این ارتقا به صورت یک هارد فورک اجباری در دو فاز مجزا اجرا شد.

دو فاز هارد فورک V2

فاز اول (Allow Height) در ششم ژوئن ۲۰۲۵، در بلوک ۵۲۶٬۰۰۰ فعال شد و امکان پردازش هم‌زمان تراکنش‌های V1 و V2 را فراهم کرد. فاز دوم (Require Height) در ششم جولای ۲۰۲۵، در بلوک ۵۳۰٬۰۰۰ فعال شد و پشتیبانی از V1 را به طور کامل غیرفعال کرد. صرافی‌ها و اپراتورهای نود موظف بودند نرم‌افزارهای خود را قبل از اجرای نهایی در بلوک ۵۵۲٬۱۰۰ در دسامبر ۲۰۲۵ به‌روزرسانی کنند.

این هارد فورک سه نوآوری محوری را به شبکه اضافه کرد که هر یک از نظر فنی اهمیت بالایی دارند:

Utreexo؛ انقلاب در همگام‌سازی بلاک‌چین

با Utreexo، کل تاریخچه بلاک‌چین Sia تنها چند مگابایت فضای دیسک اشغال می‌کند که آن را برای دستگاه‌های کم‌منابع ایده‌آل می‌کند. برای درک اهمیت این نوآوری باید توضیح داد که Utreexo یک انباشته‌گر رمزنگاری‌شده (Cryptographic Accumulator) است که به جای نگه‌داری کل پایگاه داده UTXO در حافظه، از یک ساختار فشرده استفاده می‌کند.

نودهای جدید اکنون می‌توانند به جای چند روز، در زمانی نزدیک به آنی با شبکه همگام شوند. این یعنی یک شخص در ایران می‌تواند یک نود کامل Sia را در عرض چند دقیقه راه‌اندازی کند، نه اینکه روزها منتظر دانلود و پردازش زنجیره بماند. این ویژگی مشارکت در شبکه را برای افراد بیشتری ممکن می‌سازد و به غیرمتمرکزسازی واقعی‌تر کمک می‌کند.

پروتکل RHP4؛ نسل جدید ارتباط میزبان و مستأجر

RHP4 نسل بعدی پروتکل ارتباط میزبان-مستأجر در شبکه Sia است که نسبت به RHP3 عملکرد را به شدت افزایش می‌دهد، پرداخت‌های قراردادی را بهبود می‌بخشد، نیاز به قفل کردن وثیقه را کاهش می‌دهد و ویژگی‌های لازم برای کلاینت‌های سبک را فعال می‌کند.

RHP4 مفهوم آپلود داده و ذخیره داده در یک قرارداد را از هم جدا می‌کند. این امکان را فراهم می‌کند که آپلودها بدون نیاز به قرارداد انجام شوند و آپلودهای موازی و برون‌سپاری مدیریت قرارداد و تعمیر داده به اشخاص ثالث ممکن گردد. به زبان ساده‌تر، اگر می‌خواهید یک فایل بزرگ را آپلود کنید، دیگر نیازی نیست برای هر بخش از آن یک قرارداد جداگانه روی بلاک‌چین ثبت کنید. این کار هم سریع‌تر است و هم ارزان‌تر.

معرفی پروتکل QUIC که ابتدا توسط گوگل توسعه یافته، یکی دیگر از بهبودهای ارتباطی V2 است. این استاندارد ارتباطی تأخیر کمتری نسبت به TCP سنتی دارد و پایداری اتصال را بهبود می‌بخشد. با این تغییر، انتقال فایل‌ها در Sia سریع‌تر و قابل اطمینان‌تر شده است.

معماری فنی Sia؛ چگونه داده‌های شما ذخیره می‌شوند

برای اینکه بدانید چرا Sia از نظر امنیتی و حریم خصوصی با هر سرویس ابری متمرکز متفاوت است، باید با فرآیند دقیق ذخیره‌سازی داده آشنا شوید. این فرآیند از چند لایه مستقل تشکیل شده که هر کدام نقش خاصی دارند.

رمزنگاری در سطح کلاینت

فایل‌های ذخیره‌شده در Sia با استفاده از الگوریتم ChaCha20 رمزنگاری می‌شوند و با استفاده از کدگذاری پاک‌سازی Reed-Solomon به صورت افزونه‌ای (Redundant) ذخیره می‌گردند. رمزنگاری ChaCha20 یک الگوریتم جریانی مدرن است که توسط دانیل جی. برنشتین طراحی شده و در پروژه‌هایی مانند TLS 1.3، WireGuard و سیستم‌عامل‌های اندروید و iOS استفاده می‌شود. این الگوریتم به دلیل سرعت بالا و امنیت ثابت‌شده، جایگزین AES در بسیاری از پیاده‌سازی‌های مدرن شده است.

نکته کلیدی اینجاست: رمزنگاری قبل از ترک دستگاه شما اتفاق می‌افتد. یعنی هیچ میزبانی در شبکه Sia، حتی نمی‌داند چه فایلی روی هارددیسکش ذخیره شده است.

تکه‌تکه کردن با Reed-Solomon و توزیع هوشمند

فایل‌های آپلود شده به Sia به ۳۰ تکه (Shard) تقسیم و به میزبان‌های مختلف ارسال می‌شوند. برای بازسازی فایل تنها به ۱۰ تکه از ۳۰ تکه نیاز است، و در صورت آفلاین شدن یک میزبان، کپی‌های جدید روی میزبان‌های دیگر ایجاد می‌شوند.

برای درک بهتر این نسبت، تصور کنید یک تصویر را به ۳۰ قطعه تقسیم کرده‌اید و هر قطعه را به یک گاوصندوق در کشور متفاوتی فرستاده‌اید. حتی اگر ۲۰ گاوصندوق از ۳۰ گاوصندوق کاملاً نابود شوند، تصویر اصلی با استفاده از ۱۰ قطعه باقی‌مانده قابل بازسازی است. این سطح از افزونگی یا Redundancy که نسبت ۱۰ از ۳۰ را دارد، از اکثر سیستم‌های RAID در مراکز داده سنتی قوی‌تر است.

قرارداد ذخیره‌سازی یک هش درخت مرکل (Merkle Tree) را شامل می‌شود که با ایجاد ۳۰ بخش با اندازه ثابت از فایل و هش کردن آن‌ها با الگوریتم Threefish ساخته می‌شود و هر بخش فایل با کلید رمزنگاری متفاوتی هش می‌شود. این ساختار امکان تأیید اثبات ذخیره‌سازی را فراهم می‌کند و از دستکاری فایل‌ها جلوگیری می‌کند.

قراردادهای هوشمند ذخیره‌سازی (File Contracts)

این نرم‌افزار از قراردادهای هوشمند برای توزیع خودکار داده‌های تکه‌شده و رمزنگاری‌شده در میان شبکه جهانی ارائه‌دهندگان ذخیره‌سازی مستقل استفاده می‌کند. داده‌ها هرگز روی بلاک‌چین ذخیره نمی‌شوند. بلاک‌چین فقط شرایط قراردادها را نگه می‌دارد، نه داده‌های واقعی.

قراردادهای ذخیره‌سازی Sia شامل موارد زیر هستند: مقدار داده‌ای که باید ذخیره شود، مدت زمان ذخیره‌سازی، قیمت توافق‌شده، وثیقه‌ای که میزبان قفل می‌کند، و مکانیزم اثبات ذخیره‌سازی (Proof of Storage) که میزبان باید به صورت دوره‌ای ارائه دهد. اگر میزبان در هر نقطه‌ای نتواند اثبات ذخیره‌سازی ارائه دهد، وثیقه‌اش را از دست می‌دهد. این ساختار انگیزه مالی قوی برای حفظ داده‌ها ایجاد می‌کند.

در پایان هر قرارداد، ارائه‌دهنده ذخیره‌سازی بخش عمده وجوه موجود در اسکرو را دریافت می‌کند و سهم کوچکی (۴ درصد) به دارندگان توکن Siafund (SF) اختصاص می‌یابد.

اکوسیستم نرم‌افزاری Sia در ۲۰۲۵-۲۰۲۶؛ ابزارهای نسل جدید

بنیاد Sia در سال‌های اخیر معماری نرم‌افزاری خود را به کلی بازطراحی کرده و به جای یک نرم‌افزار یکپارچه قدیمی (siad)، مجموعه‌ای از ابزارهای تخصصی مدولار ارائه داده است. این رویکرد هم انعطاف‌پذیری را افزایش می‌دهد و هم نگهداری و به‌روزرسانی را ساده‌تر می‌کند.

renterd؛ بازتعریف تجربه مستأجر

renterd ابزاری برای آپلود فایل‌ها است که مقیاس‌پذیر و آسان برای استقرار طراحی شده، از مرورگر پشتیبانی می‌کند و متادیتا را با پشتوانه SQL مدیریت می‌کند. این ابزار جایگزین رابط قدیمی Sia-UI شده و از طریق یک API RESTful کامل قابل برنامه‌نویسی است.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های renterd، سازگاری با پروتکل S3 آمازون است. این یعنی توسعه‌دهندگانی که قبلاً از Amazon S3 استفاده می‌کردند، می‌توانند با حداقل تغییر در کد، به Sia مهاجرت کنند. سازگاری کامل با S3 یک هدف برنامه‌ریزی‌شده برای Q2 سال ۲۰۲۶ است که به کاربران امکان می‌دهد Sia را بدون اصطکاک در جریان کاری موجود مبتنی بر S3 خود ادغام کنند.

hostd؛ ابزار حرفه‌ای میزبانی

hostd ابزاری برای ارائه ذخیره‌سازی است که آپلودهای سریع‌تر، نظارت بهتر و راه‌اندازی آسان‌تر را ارائه می‌دهد. این نرم‌افزار جایگزین ابزار قدیمی مدیریت میزبان شده و دارای داشبورد وب کامل، آمارهای دقیق درآمد، مدیریت قراردادها و اعلان‌های هوشمند است.

در نوامبر ۲۰۲۵، با انتشار نسخه‌های جدید hostd و renterd و تکمیل پروژه‌های گرنت مهم، اکوسیستم در موقعیت قوی‌تری قرار گرفت و ابزارهای متعددی به آمادگی تولیدی (Production Readiness) رسیدند.

walletd؛ مدیریت مستقل سیاکوین

walletd یک سرویس کیف پول کامل و مستقل است که برای یکپارچه‌سازی با سرویس‌های سازمانی طراحی شده است. صرافی‌ها، کسب‌وکارها و توسعه‌دهندگانی که می‌خواهند سیاکوین را در سیستم‌های خود مدیریت کنند، از این ابزار استفاده می‌کنند. walletd با walletd v2.11.0 به طور کامل از ساختار V2 پشتیبانی می‌کند.

Sia Storage؛ دسترسی بدون پیچیدگی فنی

Sia Storage در مارس ۲۰۲۶ راه‌اندازی شد و به هر کاربری امکان می‌دهد بدون نیاز به راه‌اندازی هیچ نرم‌افزاری به شبکه ذخیره‌سازی غیرمتمرکز Sia دسترسی داشته باشد. این سرویس که در آدرس sia.storage در دسترس است، با ارائه ۵۰ گیگابایت فضا به صورت رایگان، ورود به دنیای ذخیره‌سازی غیرمتمرکز را ساده‌تر از همیشه کرده است.

Sia Storage رمزنگاری فایل‌ها را قبل از آپلود روی دستگاه کاربر انجام می‌دهد به طوری که هیچ‌کس حتی خود سرویس نمی‌تواند آن‌ها را بخواند. همچنین افزونگی داخلی در میزبان‌های مستقل سراسر جهان، بدون هیچ نقطه کنترل یا خرابی مرکزی فراهم است.

دسترسی از طریق مرورگر با WebTransport

با استفاده از WebTransport، Sia امکان دسترسی مستقیم به میزبان‌ها از داخل مرورگرها را بدون نیاز به واسطه یا دانلود نرم‌افزار اضافی فراهم می‌کند. در حال حاضر داده‌های Sia را می‌توان در Chrome، Brave، Firefox و iOS Safari پخش (Stream) کرد. این پیشرفت نشان می‌دهد Sia در مسیر تبدیل شدن به زیرساخت بومی وب غیرمتمرکز قرار دارد.

SiaCoin (SC)؛ اقتصاد توکنی شبکه

SiaCoin یا SC ارز دیجیتال بومی شبکه Sia است که نه تنها وسیله مبادله در بازار ذخیره‌سازی است، بلکه ستون فقرات اقتصادی کل شبکه را تشکیل می‌دهد. درک اقتصاد توکنی SC برای هر کسی که قصد میزبانی، استخراج یا سرمایه‌گذاری دارد ضروری است.

چگونگی گردش SC در شبکه

مستأجران (Renters) برای ذخیره‌سازی، پهنای باند آپلود و دانلود، و کارمزد ایجاد قرارداد با SC پرداخت می‌کنند. میزبان‌ها (Hosts) نیز باید مقداری SC به عنوان وثیقه قفل کنند. این وثیقه در صورت نقض قرارداد مصادره می‌شود و انگیزه قوی برای رفتار صادقانه ایجاد می‌کند. استخراجگران (Miners) SC جدیدی از طریق استخراج اثبات کار (Proof of Work) ایجاد می‌کنند.

Siafund (SF)؛ توکن دوم شبکه

علاوه بر SC، شبکه Sia یک توکن دوم به نام Siafund (SF) دارد. تعداد کل SF محدود و از پیش تعریف‌شده است (۱۰٬۰۰۰ واحد). دارندگان SF از ۴ درصد کل ارزش قراردادهای ذخیره‌سازی در شبکه سهم دریافت می‌کنند. بنیاد Sia بخش قابل توجهی از SF را در اختیار دارد و از این طریق منابع مالی توسعه شبکه را تأمین می‌کند. SF یک مدل اقتصادی منحصربه‌فرد است که بنیاد را به موفقیت بلندمدت شبکه گره می‌زند.

وضعیت بازار SC در ۲۰۲۵

قیمت SC در Q2 سال ۲۰۲۵ به اندازه ۲.۸ درصد کاهش یافت و از ۰.۰۰۳۰ دلار به ۰.۰۰۲۹ دلار رسید. عرضه در گردش که از طریق استخراج مداوم ایجاد می‌شود نه از طریق قفل‌گشایی توکن‌ها، ثابت ماند و در نتیجه ارزش بازار در گردش نیز ۲.۸ درصد کاهش یافت و به ۱۶۴.۸ میلیون دلار رسید.

میزبانی در Sia؛ راهنمای جامع ۲۰۲۶

یکی از جذاب‌ترین جنبه‌های شبکه Sia این است که هر کسی با داشتن سخت‌افزار مناسب می‌تواند به یک ارائه‌دهنده ذخیره‌سازی تبدیل شود و از این طریق درآمد کسب کند. در این بخش به صورت تفصیلی توضیح می‌دهیم که چه پیش‌نیازهایی لازم است و چه اقداماتی باید انجام دهید.

الزامات سخت‌افزاری و شبکه

موفقیت در میزبانی Sia به چند عامل کلیدی بستگی دارد. از نظر سخت‌افزاری، داشتن یک کامپیوتر که بتواند ۲۴ ساعت شبانه‌روز و ۷ روز هفته (با حداکثر ۱۴ ساعت خاموشی در ماه) روشن باشد ضروری است. فضای ذخیره‌سازی آزاد باید حداقل ۴ ترابایت باشد. هارددیسک‌های ۶ تا ۸ ترابایتی معمولاً بهترین نسبت قیمت به ظرفیت را دارند. هارددیسک‌های NAS مانند سری Seagate IronWolf برای استفاده ۲۴/۷ مناسب‌تر از هارددیسک‌های معمولی هستند زیرا برای کار مداوم طراحی شده‌اند.

از نظر اتصال اینترنتی، کیفیت اتصال شما مستقیماً بر رتبه و درآمد شما تأثیر می‌گذارد. حداقل پهنای باند توصیه‌شده ۱۰ مگابیت بر ثانیه برای آپلود و دانلود است و اتصال نامحدود (بدون کپ ترافیکی) الزامی است. آدرس IP ثابت یا استفاده از یک سرویس DNS داینامیک (مثل DuckDNS یا No-IP) برای اعلام مستمر به شبکه توصیه می‌شود.

از نظر سرمایه اولیه، باید مقداری SC برای وثیقه قراردادها داشته باشید. در حالت کلی، بنیاد Sia توصیه می‌کند وثیقه شما دو برابر قیمت ذخیره‌سازی باشد تا اعتبار کافی در شبکه داشته باشید.

نصب و پیکربندی hostd

برای راه‌اندازی یک میزبان با ابزارهای نسل جدید، مراحل کلی به این شکل است: ابتدا از sia.tech/get-started آخرین نسخه hostd را دانلود کنید. سیستم‌عامل لینوکس (Ubuntu Server) گزینه مطمئن‌تری نسبت به ویندوز است، اما هر دو پشتیبانی می‌شوند.

بعد از نصب، باید پورت‌فوروارد روتر را تنظیم کنید. پورت‌های اصلی مورد نیاز ۹۹۸۱ (P2P) و ۹۹۸۲ (RHP2/RHP3) و ۹۹۸۴ (RHP4) هستند. در V2، پورت RHP4 اهمیت بیشتری پیدا کرده است. سپس walletd را نصب کرده و کیف پول ایجاد کنید. عبارت بازیابی (Seed Phrase) را در جای امن ذخیره کنید. SC مورد نیاز را از یک صرافی معتبر تهیه و به کیف پول انتقال دهید.

در تنظیم قیمت‌گذاری، باید قیمت‌های رقبا را در siastats.info یا hosts.siacentral.com بررسی کنید. تنظیم قیمت مناسب بسیار مهم است. قیمت‌گذاری بسیار پایین شما را در معرض ضرر قرار می‌دهد و قیمت‌گذاری بسیار بالا شما را از دریافت قرارداد محروم می‌کند.

سیستم رتبه‌بندی میزبان‌ها

شبکه Sia از یک سیستم رتبه‌بندی پیچیده برای انتخاب میزبان استفاده می‌کند. عوامل اصلی موثر بر رتبه شما به این شرح است:

مهم‌ترین عامل، زمان فعالیت (Uptime) است. شبکه به صورت مداوم میزبان‌ها را از نظر دسترس‌پذیری بررسی می‌کند. هر بار که میزبان شما آفلاین باشد، رتبه شما کاهش می‌یابد. سعی کنید از همان ابتدا زمان فعالیت را به ۱۰۰ درصد نزدیک نگه دارید.

عامل دوم، سن میزبان (Host Age) است. در طول اولین ۴۲ روز فعالیت، رتبه شما معمولاً پایین‌تر از حد معمول است زیرا شبکه هنوز تاریخچه‌ای از عملکرد شما ندارد. این موضوع کاملاً طبیعی است و نیاز به نگرانی ندارد.

فضای ذخیره‌سازی موجود نیز عامل مهمی است. اگر فضای آزاد شما زیر ۴ ترابایت برسد، رتبه شما تا ۵۰ درصد کاهش می‌یابد. همیشه مطمئن شوید که فضای خالی کافی دارید یا فضای بیشتری اضافه کنید.

به‌روز بودن نرم‌افزار نیز اهمیت زیادی دارد. بنیاد Sia به طور منظم به‌روزرسانی‌هایی منتشر می‌کند که علاوه بر رفع باگ‌ها، بهبودهای عملکردی هم دارند. همیشه از آخرین نسخه استفاده کنید.

تحلیل سودآوری میزبانی

سودآوری میزبانی Sia به عوامل متعددی بستگی دارد: قیمت برق در منطقه شما، هزینه سخت‌افزار اولیه، قیمت SC در بازار، و تعداد قراردادهایی که دریافت می‌کنید. با توجه به اینکه درآمد اصلی میزبان‌ها از آپلود، دانلود و ذخیره‌سازی است، داشتن اتصال اینترنت خوب اهمیت زیادی دارد.

نکته مهم اینجاست که میزبانی در Sia یک سرمایه‌گذاری بلندمدت است. ایجاد سابقه خوب و رسیدن به رتبه مناسب هفته‌ها زمان می‌برد. اگر در حین داشتن قراردادهای فعال تصمیم بگیرید میزبانی را متوقف کنید، وثیقه خود را از دست می‌دهید. پس قبل از شروع، به تعهد بلندمدت فکر کنید.

استخراج SiaCoin؛ وضعیت در ۲۰۲۶

Sia از الگوریتم اثبات کار Blake2b برای استخراج استفاده می‌کند. این الگوریتم برای مقاومت در برابر استخراج با GPU بهینه‌سازی نشده است، به همین دلیل دستگاه‌های ASIC اختصاصی بر بازار استخراج Sia مسلط هستند.

استخراج با GPU در شبکه Sia دیگر سودآور نیست و تنها ASIC‌های تولیدشده توسط شرکت‌هایی مانند Obelisk گزینه‌های قابل توجه برای استخراج هستند. با این حال، با توجه به قیمت فعلی SC و هزینه‌های برق، سودآوری استخراج به شدت به شرایط محلی بستگی دارد و باید قبل از سرمایه‌گذاری در تجهیزات استخراج، محاسبات دقیق انجام داد.

مقایسه Sia با رقبا؛ Filecoin، Storj و Arweave

برای انتخاب بهترین راه‌حل ذخیره‌سازی غیرمتمرکز، باید شبکه‌های اصلی را در ابعاد مختلف با هم مقایسه کرد. چهار شبکه اصلی یعنی Sia، Filecoin، Storj و Arweave هر کدام رویکرد متفاوتی دارند.

یکی از مزیت‌های کلیدی Sia نسبت به Filecoin این است که اپراتور یک نود اجماع Sia با Utreexo در V2 به گیگابایت‌های زیادی از فضای دیسک یا روزها برای همگام‌سازی نیاز ندارد. کسی می‌تواند در عرض چند دقیقه یک نود کامل راه‌اندازی کند، در حالی که نودهای کامل Filecoin در حال حاضر صدها گیگابایت فضا فقط برای وضعیت زنجیره نیاز دارند.

به طور متوسط، ذخیره‌سازی ابری غیرمتمرکز Sia نسبت به ارائه‌دهندگان ابری مرسوم ۹۰ درصد ارزان‌تر است. ذخیره ۱ ترابایت فایل در Sia حدود ۱ تا ۲ دلار در ماه هزینه دارد، در مقایسه با ۲۳ دلار در Amazon S3؛ پهنای باند نیز به همین نسبت ارزان‌تر است.

مشارکت‌های استراتژیک و توسعه اکوسیستم در ۲۰۲۵

یکی از مهم‌ترین نشانه‌های بلوغ یک پروژه بلاک‌چینی، مشارکت‌های واقعی با کسب‌وکارهای دنیای واقعی است. Sia در سال ۲۰۲۵ گام‌های بلندی در این راستا برداشت.

همکاری با HackerNoon

در ژوئن ۲۰۲۵، بنیاد Sia اعلام کرد که Sia به عنوان ستون فقرات ذخیره‌سازی غیرمتمرکز آرشیو HackerNoon خواهد بود. HackerNoon بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ مقاله از بیش از ۵۰٬۰۰۰ نویسنده را به شبکه Sia مهاجرت داد و قرار است ماهانه بیش از ۲٬۰۰۰ داستان جدید اضافه شود. این مشارکت توانایی Sia در مدیریت داده‌های در مقیاس بزرگ را اثبات می‌کند و یک دهه از تاریخ روزنامه‌نگاری را در قالبی مقاوم در برابر سانسور و دائمی حفظ می‌کند.

یکپارچه‌سازی کیف پول سخت‌افزاری Cypherock

در نوامبر ۲۰۲۵، آخرین مرحله یکپارچه‌سازی با کیف پول سخت‌افزاری Cypherock X1 با انتشار فریم‌ور جدید و نرم‌افزار cySync تکمیل شد. این یعنی کاربران می‌توانند SC خود را با امنیت کیف پول سخت‌افزاری نگهداری کنند، درست مانند نگهداری بیتکوین در Ledger یا Trezor.

SDKهای چندزبانه برای توسعه‌دهندگان

بنیاد Sia SDKهای جدیدی را منتشر کرده که در Python، JavaScript، Rust، Go، Swift و Kotlin در دسترس هستند و توسعه‌دهندگان را قادر می‌سازد از هر زبانی مستقیماً روی Sia ساخت‌وساز کنند. این تنوع زبانی نشان‌دهنده تعهد بنیاد به گسترش اکوسیستم توسعه‌دهندگان است.

برنامه گرنت بنیاد Sia

بنیاد Sia در اوایل ۲۰۲۶ به‌روزرسانی‌های اداری برنامه گرنت را اعلام کرد: گرنت‌ها به ساختار ماهانه مایلستون تغییر می‌کنند، پیشنهادها باید شامل نمای کلی معماری سطح بالا باشند، و دریافت‌کنندگان گرنت باید بهترین شیوه‌های امنیتی را در اولویت قرار دهند. این برنامه گرنت یکی از موتورهای اصلی رشد اکوسیستم Sia است.

ریبرند و تحول هویت Sia در ۲۰۲۵

در Q2 سال ۲۰۲۵، بنیاد Sia یک بازطراحی جامع برند را هم‌زمان با ارتقای V2 شبکه و دهمین سالگرد پروژه راه‌اندازی کرد. این ریبرند تأکید بر کنترل کاربر بر داده‌ها و تمرکز مجدد بر حریم خصوصی، امنیت و حاکمیت دیجیتال داشت. شعار جدید «امن‌ترین ذخیره‌سازی ابری، بر اساس طراحی» (Safest Cloud Storage, by Design) تمایز Sia یعنی معماری غیرمتمرکز، رمزنگاری، افزونگی و حاکمیت غیرانتفاعی را در بر می‌گیرد.

چالش‌ها و نقاط ضعف Sia؛ دیدگاه صادقانه

هر پروژه‌ای، حتی با بهترین فناوری، با چالش‌هایی روبرو است. Sia نیز از این قاعده مستثنی نیست و برای ارزیابی واقع‌بینانه باید چالش‌های آن را نیز بررسی کرد.

کاهش موقت استفاده پس از V2

ذخیره‌سازی کل در Sia در Q3 سال ۲۰۲۵ به ۱٬۲۸۰ ترابایت کاهش یافت که نسبت به ۲٬۴۰۰ ترابایت در Q2 افت ۴۶.۶ درصدی را نشان می‌دهد. این کاهش تیز احتمالاً به ارتقای V2 مرتبط است نه خروج دائمی میزبان‌ها از شبکه. در واقع، ارتقاهای بزرگ همیشه با دوره گذار موقتی همراه هستند که طی آن قراردادهای قدیمی منقضی می‌شوند و قراردادهای جدید با پروتکل جدید شکل می‌گیرند.

رقابت با شبکه‌های ذخیره‌سازی دیگر

Filecoin با ظرفیت بسیار بزرگ‌تر، Storj با تجربه کاربری ساده‌تر و سازگاری کامل S3 از قبل، و Arweave با مدل ذخیره‌سازی دائمی که نیاز به تمدید قرارداد ندارد، هر کدام در بخش‌هایی از بازار مزیت دارند. Sia باید ضمن حفظ مزیت‌های رقابتی خود (امنیت، قیمت، فلسفه غیرمتمرکز)، در سهولت استفاده نیز پیشرفت کند.

چالش جذب کاربران عادی

پیشنهاد ذخیره‌سازی Sia کار می‌کند و مدل اقتصادی آن از هر رقیب بزرگی ارزان‌تر است. سوال واقعی این نیست که آیا این چیزها ممکن هستند یا خیر، بلکه این است که آیا شبکه Sia می‌تواند آن مهندسی قوی را به پذیرش واقعی تبدیل کند یا خیر. با راه‌اندازی Sia Storage در مارس ۲۰۲۶، بنیاد گام بزرگی در حل این چالش برداشته است.

امنیت داده‌ها در Sia؛ چرا Sia واقعاً امن است

ادعای امنیت در دنیای فناوری فراوان است، اما در Sia این امنیت بر اساس اصول ریاضی و رمزنگاری استوار است، نه صرفاً بر اساس اعتماد به یک شرکت.

اصل اول این است که Sia هرگز داده‌های شما را نمی‌بیند. نرم‌افزار از قراردادهای هوشمند برای توزیع خودکار داده‌های تکه‌شده و رمزنگاری‌شده استفاده می‌کند و داده‌ها هرگز روی بلاک‌چین ذخیره نمی‌شوند. رمزنگاری روی دستگاه شما اتفاق می‌افتد و کلید رمزنگاری هرگز از دستگاه شما خارج نمی‌شود.

اصل دوم این است که هیچ میزبان واحدی نمی‌تواند فایل شما را بخواند. از آنجا که هر فایل به ۳۰ قطعه رمزنگاری‌شده تقسیم شده، هر میزبان فقط یک تکه غیرقابل رمزگشایی را در اختیار دارد. حتی اگر یک میزبان دستگیر شود یا سرور او توقیف گردد، هیچ اطلاعات قابل استخراجی وجود ندارد.

اصل سوم، مقاومت در برابر سانسور است. چون داده‌های شما در ده‌ها نود مختلف در کشورهای مختلف توزیع شده، هیچ دولت یا نهادی نمی‌تواند با خاموش کردن یک سرور به داده‌های شما آسیب بزند.

اصل چهارم، تأیید یکپارچگی است. ساختار Merkle Tree که قبلاً توضیح دادیم، تضمین می‌کند که اگر کوچک‌ترین تغییری در داده‌ها ایجاد شود، میزبان نمی‌تواند اثبات ذخیره‌سازی معتبری ارائه دهد و در نتیجه وثیقه‌اش را از دست می‌دهد. این انگیزه اقتصادی، صداقت میزبان‌ها را تضمین می‌کند.

نگاه به آینده؛ نقشه راه Sia در ۲۰۲۶

بنیاد Sia یک نقشه راه شفاف برای ادامه توسعه شبکه دارد که اهداف مشخصی را برای سال ۲۰۲۶ تعریف کرده است.

سازگاری کامل S3 در Q2 2026

S3 پرکاربردترین پروتکل انتقال داده موجود است. بهبود پشتیبانی از آن به کاربران جدید امکان می‌دهد Sia را با حداقل اصطکاک مهاجرت در جریان‌های کاری موجود مبتنی بر S3 ادغام کنند. پشتیبانی جزئی هم‌اکنون موجود است و پشتیبانی کامل در حال انجام است. این هدف اگر محقق شود، Sia را برای بازار سازمانی کاملاً قابل دسترس می‌کند.

دسترسی بومی از مرورگر

با استفاده از WebTransport، Sia امکان دسترسی مستقیم به میزبان‌ها از داخل مرورگرها را فراهم می‌کند و نیاز به واسطه یا دانلود نرم‌افزار اضافی را حذف می‌کند. این ویژگی Sia را برای کاربران غیرفنی بسیار جذاب‌تر می‌کند.

گسترش اکوسیستم توسعه‌دهندگان

برای ساده‌سازی فرآیند برای توسعه‌دهندگان، یک سرویس رایگان و SDK معرفی خواهد شد که توسعه‌دهندگان را قادر می‌سازد به سرعت روی Sia بسازند و موانع اولیه را از بین ببرد. این رویکرد مشابه استراتژی موفق شبکه‌هایی است که با تسهیل ساخت‌وساز برای توسعه‌دهندگان، رشد اکوسیستم را شتاب دادند.

پرسش‌های متداول درباره Sia

نتیجه‌گیری

شبکه Sia در مسیر یک تحول اساسی قرار دارد. هارد فورک V2 در سال ۲۰۲۵ سال‌ها بدهی فنی را پاک کرد، Utreexo راه‌اندازی نود را از یک فرآیند چند روزه به چند دقیقه تبدیل کرد، RHP4 مشکل تأخیر در بازیابی را حل کرد، و Sia Storage در مارس ۲۰۲۶ نخستین پل قابل استفاده برای کاربران عادی ساخت.

آنچه Sia را از رقبا متمایز می‌کند، نه فقط فناوری آن، بلکه فلسفه آن است. Sia Foundation یک سازمان غیرانتفاعی است که توسط جامعه پشتیبانی می‌شود و هیچ سهامداری ندارد که باید به آن پاسخگو باشد. این یعنی تصمیمات توسعه بر اساس منافع بلندمدت شبکه گرفته می‌شوند، نه اهداف کوتاه‌مدت مالی.

سوال اصلی که پیش روی Sia است این نیست که آیا فناوری آن کار می‌کند، بلکه این است که آیا می‌تواند اکوسیستم توسعه‌دهندگان و کاربران کافی جذب کند تا از یک پروژه تکنیکی پیشرفته به یک زیرساخت ابری واقعاً رقابتی تبدیل شود. با ابزارهای ۲۰۲۶، این هدف از هر زمانی دیگری قابل دسترس‌تر به نظر می‌رسد.