دشکوین چیست؟
توسعهدهندگان دش (Dash) ادعا میکنند که این ارز دیجیتال، نوعی پول نقد الکترونیکی غیرمتمرکز (Decentralized Electronic Cash) و همتا به همتا (Peer-to-Peer) است. هدف آنها این است که دش بتواند به مانند پول نقد واقعی مانند دلار، یورو و … به گردش بیافتد و به عنوان یک واسطه برای انجام معاملات روزانه استفاده شود.
دشکوین بر اساس کد هسته اصلی بیتکوین (Bitcoin Core) همراه با ویژگیهای جدید مانند حریم خصوصی (Privacy)، تراکنشهای ارزان و سریع (Fast and Low-Cost Transactions) ساخته شده است. مانند بیتکوین، دش متنباز (Open-Source) است و از فناوری بلاکچین (Blockchain) استفاده میکند. ارزهای دیجیتالی دش هم در نرمافزار یا سختافزارهای کیف پول (Wallets) ذخیره میشوند. تفاوت عمده دش با بیتکوین این است که تراکنشهای دش سریعتر و ارزانتر هستند، استخراج دشکوین کمی با بیتکوین متفاوت است و همچنین در دش امکان ایجاد تراکنشهای ناشناس (Anonymous Transactions) وجود دارد.

دشکوین در ابتدای فعالیت خود با نام Xcoin شناخته میشد. در ابتدای سال ۲۰۱۴ نام آن به Darkcoin تغییر داده شد و در ۲۵ مارس ۲۰۱۵ نام پروژه به دش (DASH) تغییر یافت. هدف دش تبدیل شدن به یک واسطه برای انجام معاملات روزانه است و شبکه گستردهای را برای تحقق این هدف جلب کرده است. در سال ۲۰۱۸، دش به ونزوئلا گسترش یافت و به عنوان اولین ارز رمزنگاریشده در یک کشور ضعیف از لحاظ اقتصادی شناخته شد.
تفاوت دشکوین با بیتکوین:

تفاوت اصلی بین دشکوین و بیتکوین در الگوریتمی است که هر یک از این فناوریها برای استخراج کوین استفاده میکنند. دش از الگوریتم X11 استفاده میکند که به نوعی تغییری در الگوریتم اثبات سهام (Proof of Stake – PoS) است. همچنین از ترکیب کردن Conjoin برای پیچیدهکردن معاملات و ایجاد امکان حفظ حریم خصوصی در بلاکچین خود استفاده میکند. در حالیکه بیتکوین از الگوریتم اثبات کار (Proof of Work – PoW) استفاده میکند.
این دو ارز رمزنگاریشده سیستمهای متفاوتی برای رسیدگی و تایید تراکنشها و معاملات دارند. تراکنشهای موجود در بلاکچین بیتکوین باید توسط همه گرههای موجود در یک شبکه تأیید شود. این فرایند، که برای اطمینان از توافق بدون اختیار (Consensus) طراحی شده است، به زیرساختهای قابل توجه سرمایهگذاری برای گرههای کامل (Full Nodes) نیاز دارد. در این سیستم، استخراجکنندگان بیتکوین که گرههای کاملی را اجرا میکنند، متعهد میشوند که مقدار زمان و هزینه خود را افزایش دهند تا عملکرد بهینه داشته باشند. با مقیاسگذاری شبکه بیتکوین، این امر به طور فزایندهای به یک کار غیرممکن تبدیل میشود.
این فرآیند وقتگیر است و نمیتواند از انباشتگی (Congestion) جلوگیری کند. پردازش آهسته تراکنشها منجر به انباشتهشدن معاملات درون حافظه بیتکوین میشود. و به نوبه خود، این میتواند منجر به هزینههای بالای معامله شود و بیتکوین را به عنوان ارز رمزنگاریشده برای معاملات روزانه نامناسب سازد.

دش از سیستم متفاوتی برای مدیریت معاملات استفاده میکند. دش توسط زیرمجموعهای از کاربران خود اجرا میشود که “مسترنودها” (Masternodes) نامیده میشوند. مسترنودها تأیید و اعتبارسنجی معاملات را ساده میکنند. همه مسترنودهای اصلی دارای یک سهم اولیه استیکشده (Staked) هستند که برابر با ۱۰۰۰ دش است. در وایتپیپر دش، بنیانگذاران آن این سیستم را اینگونه توجیه میکنند: “این فرآیند به کاربران اجازه میدهد تا هزینه خدمات را بپردازند و بازده سرمایه خود را بدست آورند.”
همچنین دش مشکل مقیاسپذیری (Scalability) برای معاملات را حل میکند. این بدان دلیل است که تعداد گرههای مورد نیاز برای تایید موفقیتآمیز یک تراکنش به تعداد قابل کنترل کاهش مییابد. مسترنودها وظیفه تأیید تراکنشهای شبکه ماینر و ارائه خدماتی مانند پرداخت و حریم خصوصی به شبکه دش را برعهده دارند.
تاریخچه و نحوه عملکرد دشکوین

دش در سال ۲۰۱۴ توسط توسعهدهنده و خالق Evan Duffield ساخته شد. دافیلد بلاکچین بیتکوین را به قصد ارائه ویژگیهای اضافی مانند هزینههای معامله کمتر، انشعاب داد. این پروتکل دارای دو ردیف است که ردیف اول مشابه بیتکوین است و از مکانیزم اجماع اثبات کار (PoW) استفاده میکند. ردیف دوم از مکانیزم اجماع اثبات سرویس (Proof of Service – PoSe) استفاده میکند، نوعی سیستم امتیازدهی برای تعیین اینکه آیا اپراتورهای گره با حسن نیت خدمات ارائه میدهند یا خیر.
ماینرها لایه اول شبکه را تأمین میکنند، ارسال و دریافت ارز رمزنگاریشده را امکانپذیر میکند و از هزینههای مضاعف (Double Spending) جلوگیری میکند. مسترنودها ردیف دوم را تأمین میکنند که ویژگیهای اضافهشده در بالا را ارائه میدهند. این گرهها یک نسخه کامل از دفتر (Ledger) را ذخیره میکنند، بلوکهایی را که به طور نامناسب تشکیل شدهاند از ماینر رد میکنند، معاملات PrivateSend و InstantSend را تسهیل میکنند و در پیشنهادهای حاکمیتی و بودجه شرکت میکنند. همانطور که اشاره شد، برای راهاندازی یک مسترنود، ۱۰۰۰ دش باید توسط مالک وثیقه گذاشته شود. این وجوه هنوز قابل جابجایی هستند، اما در صورت خرج کردن، مسترنود مربوطه آفلاین خواهد شد و دریافت پاداش ارزهای رمزپایه تازه تولید شده را متوقف میکند. مسترنودها استخراج نمیشوند و رایانههای استخراج نمیتوانند به عنوان مسترنود عمل کنند.
پاداش هر بلوک ۴۵٪ به مسترنود، ۴۵٪ به ماینر و ۱۰٪ به بودجهای که برای تغییرات پیشنهادی مصوب پرداخت میکند، پرداخت میشود.
از سال ۲۰۱۸، بیش از ۴۸۰۰ بازرگان از خدمات دش پشتیبانی میکنند، در بیش از ۹۰ صرافی در دسترس است و ادعا میکند که بیش از ۹۳۰۰ معامله در روز را تسویه میکند.
دشکوین چگونه کار میکند؟

راهاندازی و صدور:
ارز رمزنگاریشده دش قبل از انتشار رمزارز فروخته نشده است و با عرضه اولیه سکه (Initial Coin Offering – ICO) شروع نمیشود.
دش یک شاخه بیتکوین (Bitcoin Fork) است و برای اولین بار در تاریخ ۱۸ ژانویه ۲۰۱۴ استخراج شد. عرضه سکه دش دارای محدوده بالایی ۱۸.۹۲ میلیون و مرز پایینی ۱۷.۱۷ میلیون است. مبلغ ایجاد شده به تصمیمگیری صاحبان مسترنود بستگی دارد.
صدور توکنهای تازه ایجاد شده در بین استخراجکنندگان PoW، برنامههای PoSe و پرداختهای بودجه تقسیم میشود. پاداش بلوک بر این اساس تقسیم میشود: ۴۵٪ توسط ماینرها، ۴۵٪ توسط مسترنودها و ۱۰٪ به بودجه توسعه پرداخت میشود.
مدل طراحی و امنیت شبکه:
برای تهیه هر مسترنود ۱۰۰۰ دش وثیقه لازم است، که به صورت تصاعدی مشکل موفقیتآمیز حمله به شبکه را با اضافه شدن هر نوع مسترنود اضافی به شبکه، کاهش مییابد.
به عنوان مثال، اگر شبکه دش ۴۸۰۰ مسترنود داشته باشد، برای کنترل ۵۰٪ از شبکه مسترنود، آنها نیاز به خرید ۴.۸ میلیون دش از بازار آزاد دارند. این یک کار بسیار دشوار است زیرا قیمت دش در طول فرآیند خرید به طور قابل توجهی افزایش مییابد.
شبکه مسترنود برای انجام کارهای حساس به روشی مطمئن عمل میکند، جایی که هیچ موجودی نتیجه را کنترل نمیکند – یک کار دشوار که آنها ادعا میکنند با اجرای حد نصاب غیرقابل اعتماد (Trustless Quorum) حل شده است. به این ترتیب ویژگی InstantSend قادر است در چند ثانیه ارسال دش را انجام دهد. با انتخاب N شبه تصادفی از کل استخر برای انجام همان کار، این گرهها میتوانند مانند یک اوراکل (Oracle) عمل کنند، بدون اینکه کل شبکه وظیفه کار را داشته باشد.
برای کاهش احتمال سرویسدهندههای بد در ارائه سطحی از خدمات که برای بقیه شبکه مورد نیاز است، گرهها باید شبکه را پینگ کنند تا از فعال بودن آنها اطمینان حاصل کنند. در مدل اجماع اثبات سرویس، تمام کارهایی که برای بررسی شبکه برای اثبات فعال بودن گرهها انجام میشود توسط خود شبکه مسترنود انجام میشود.
این کار با انتخاب ۲ حد نصاب در هر بلوک انجام میشود. حد نصاب الف سرویس هر بلاک حد نصاب ب را بررسی میکند. حد نصاب الف با نزدیکترین گرهها به هش بلوک فعلی نشان داده میشود، جایگزین اینکه حد نصاب ب دورترین است. هر مسترنودی که بخشی از حد نصاب الف است، کار یک گره مشابه را که بخشی از حد نصاب ب است بررسی میکند. تقریباً ۱٪ از شبکه با هر بلوک تجزیه و تحلیل میشود، در نتیجه کل شبکه حدود شش بار در روز بررسی میشود.
به منظور بیاعتماد نگه داشتن این سیستم، گرهها به طور تصادفی از طریق سیستم حد نصاب انتخاب میشوند و برای غیرفعال کردن یک گره، پروتکل حداقل به ۶ مورد نقض نیاز دارد.
سیاستهای پولی:

از سال ۲۰۱۸، پاداش بلوک حدود ۳.۳۴ دش بود، بنابراین مدل انتخابی ۱.۶۷ دش در هر بلوک یا تقریباً ۶ دش در هر ماه دریافت کرد.
پاداش بلوک در هر ۲۱۰۲۴۰ بلوک ۷.۱۴ درصد کاهش مییابد (تقریباً هر ۳۸۳.۲۵ روز). به طور مشابه با بیتکوین، دش با سرعت کمتری متورم میشود تا زمانی که حداکثر مقدار دش ایجاد شود. با این برنامه انتشار، پس از سال ۲۲۰۹ فقط ۱۴ دش دیگر ایجاد میشود. تولید آخرین دش ۲۳۱ سال طول میکشد که از سال ۲۲۴۶ شروع میشود و هنگامی که انتشار در سال ۲۴۷۷ کاملاً متوقف میشود، پایان مییابد.
پیشنهادات برای توسعه بودجه به طور کلی در Dash Forum آغاز میشود، جایی که بازخورد و پیشنهادات از جامعه عمومی درخواست میشود. مسترنودها رأی میدهند (بله، نه، ممتنع). در صورت تصویب (۱۰٪ “بله”)، بودجهها مستقیماً از بلاکچین به پیمانکاران در حال توسعه در هر بلوک پرداخت میشود.
سوپربلوک (Superblock) پیشنهاد بودجه را پرداخت میکند. آنها ماهانه صادر میشوند و پاداشی با مقدار مطلق بیشتر از حد معمول ارائه شده توسط پاداش بلوک ۱۰ درصدی در نظر گرفته شده برای پرداختهای بودجه دارند. همانطور که در بالا توضیح داده شد، پاداش بلوک ۴۵٪ به مسترنود، ۴۵٪ به ماینر و ۱۰٪ به بودجه پرداخت میشود که در انتظار تأیید مسترنود از طریق رأیگیری است. بودجه ۱۰ درصدی در هر بلوک لحاظ نشده است، بلکه در یک بلوک فوقالعاده ایجاد شده تقریباً هر ماه گنجانده شده است.
پروسه جابجایی پول:
دو نوع معامله را میتوان با دشکوین انجام داد: InstantSends و PrivateSends.
در PrivateSend، همانطور که گفته شد دش از نسخه گستردهشده CoinJoin، پیادهسازی بیتکوین موجود، که معاملات را ادغام میکند، استفاده میکند. CoinJoins معاملات کاربر را جمع میکند تا مبلغ ارسال شده توسط هر کاربر را پنهان و ناشناس کند، اما برای لغو ناشناس ماندن شخص کافی است مقادیر سمت راست را به کل معاملات ارسال شده در سمت چپ اضافه کند. علاوه بر CoinJoin، دش ادعا میکند یک سری از پیشرفتها مانند بیهویتی قویتر، از طریق معاملات با اندازه مشخص، یک روش زنجیرهای و اختلاط منفعل قبل از زمان استفاده میکند.
اختلاط غیرفعال پیش از موعد ابزاری برای قابلیت انعطافپذیری است. برای اطمینان از مساوی ماندن تمام واحدهای ارزی، ادعا میشود که مخلوط کردن راهی برای جدا کردن تاریخچه مبادله یک ارز خاص دریافت شده است. این کار بدون به خطر انداختن توانایی عملکرد حسابرس برای تأیید صحت دفتر عمومی انجام میشود.
هر PrivateSend را میتوان به عنوان یک رویداد مستقل در نظر گرفت. یک معامله میتواند توسط چندین طرف (حداقل سه) انجام شود و برای ادغام وجوهی که پس از آن جدا نمیشود، برای چندین طرف انجام شود. با این حال، هر معامله به سه مشتری محدود میشود، بنابراین یک ناظر ۱ از ۳ احتمال دارد که بتواند یک معامله را دنبال کند. برای افزایش کیفیت بیهویتی ارائه شده، از یک روش زنجیرهای استفاده میشود، که به وسیله آن تراکنشها از طریق چندین مسترنود مختلف، یکی پس از دیگری ارسال میشوند.
با استفاده از حد نصاب مسترنود، کاربران میتوانند معاملات برگشتناپذیر فوری (InstantSends) را ارسال و دریافت کنند. پس از تشکیل حد نصاب، ورودیهای معامله قفل میشوند تا فقط در یک معامله خاص قابل مصرف باشند – تنظیم قفل در شبکه حدود چهار ثانیه طول میکشد. برای انجام مبادله باید شناسه دقیق معامله قفل را تطبیق دهید، و پس از آن، از سایر معاملات متناقض رد میشوید.

کد برنامهنویسی:
دش بیشتر در زبانهای برنامهنویسی Python، C، JavaScript، Shell و HTML نوشته میشود.
کیف پولهای دشکوین:
دش هم مانند بقیه ارزهای دیجیتال، دارای نرمافزارها یا سختافزارهایی به نام کیف پول است که امکان ذخیره، دریافت و ارسال ارز دیجیتال دش را فراهم میکند.
برای دش به عنوان یک ارز دیجیتال محبوب، کیف پولهای بسیار زیادی توسعه داده شده است اما ما در این مقاله برای حفظ امنیت هر چه بیشتر کاربران، تنها کیف پولهایی را معرفی میکنیم که توسط وبسایت رسمی دش تأیید شدهاند.
- کیف پول رسمی دشکوین
- کیف پول الکتروم دشکوین
- کیف پول اکسودوس
- کیف پول Edge دش
- کیف پول جکس
- کیف پول سختافزاری لجر
بهروزرسانیها و توسعههای جدید در دشکوین
در سالهای اخیر، دشکوین بهطور مداوم در حال بهبود و توسعه ویژگیهای خود بوده است. یکی از مهمترین بهروزرسانیها، معرفی نسخه جدیدی از پروتکل دش به نام “Dash Platform” است. این پلتفرم به توسعهدهندگان اجازه میدهد تا برنامههای غیرمتمرکز (Decentralized Applications – DApps) را بر روی شبکه دش ایجاد کنند. این ویژگی باعث افزایش قابلیتهای دش و جذب توسعهدهندگان بیشتری به این اکوسیستم شده است.
Dash Platform و ویژگیهای آن
Dash Platform یک لایه اضافی بر روی شبکه دش است که به کاربران امکان ایجاد و مدیریت دادههای غیرمتمرکز را میدهد. این پلتفرم از فناوریهایی مانند پایگاه داده غیرمتمرکز (Decentralized Database) و قراردادهای هوشمند (Smart Contracts) استفاده میکند. با استفاده از Dash Platform، کاربران میتوانند برنامههایی مانند سیستمهای رأیگیری غیرمتمرکز، سیستمهای هویت دیجیتال و حتی بازارهای غیرمتمرکز ایجاد کنند.
بهبود حریم خصوصی با ویژگی ChainLocks
یکی دیگر از بهروزرسانیهای مهم دش، معرفی ویژگی ChainLocks است. این ویژگی امنیت شبکه دش را بهطور قابل توجهی افزایش میدهد و از حملات ۵۱٪ (51% Attack) جلوگیری میکند. ChainLocks با استفاده از مسترنودها، بلوکهای جدید را قفل میکند و از تغییر یا حذف آنها توسط مهاجمان جلوگیری میکند. این ویژگی باعث افزایش اعتماد کاربران به شبکه دش شده است.
ادغام با سیستمهای پرداخت سنتی
دش در تلاش است تا با ادغام با سیستمهای پرداخت سنتی، پذیرش خود را در سطح جهانی افزایش دهد. در سالهای اخیر، دش با چندین شرکت پرداخت و بانکها همکاری کرده است تا امکان تبدیل دش به ارزهای فیات (Fiat) و بالعکس را فراهم کند. این همکاریها باعث شده است که دش به عنوان یک روش پرداخت معتبر در بسیاری از کشورها شناخته شود.
چالشها و آینده دشکوین
با وجود تمام پیشرفتها و بهروزرسانیها، دشکوین با چالشهایی نیز روبرو است. یکی از اصلیترین چالشها، رقابت با سایر ارزهای دیجیتال مانند بیتکوین، اتریوم و ریپل است. این ارزها نیز بهطور مداوم در حال بهبود و توسعه هستند و سهم بازار خود را افزایش میدهند.
مقبولیت جهانی و مقررات
یکی دیگر از چالشهای دش، مقبولیت جهانی و مقررات مربوط به ارزهای دیجیتال است. در حالی که دش در برخی کشورها مانند ونزوئلا بهطور گسترده مورد استفاده قرار میگیرد، در برخی کشورهای دیگر با محدودیتهای قانونی مواجه است. آینده دش بهطور قابل توجهی به نحوه برخورد دولتها و مقررات مربوط به ارزهای دیجیتال بستگی دارد.
توسعه بیشتر و جذب کاربران جدید
برای ادامه رشد و موفقیت، دش نیاز به جذب کاربران و توسعهدهندگان جدید دارد. این امر مستلزم ادامه بهبود ویژگیها، افزایش امنیت و ارائه خدمات بهتر به کاربران است. همچنین، دش باید بهطور فعال در بازارهای جدید حضور یابد و با ارائه راهحلهای نوآورانه، کاربران بیشتری را جذب کند.
نتیجهگیری
دشکوین به عنوان یکی از پیشگامان ارزهای دیجیتال، توانسته است با ارائه ویژگیهای منحصر به فرد مانند تراکنشهای سریع و ارزان، حریم خصوصی بالا و سیستم مسترنودها، جایگاه خود را در بازار ارزهای دیجیتال تثبیت کند. با این حال، برای ادامه موفقیت، دش باید بهطور مداوم بهبود یابد و با چالشهای پیشرو مقابله کند. آینده دش بهطور قابل توجهی به نحوه توسعه و پذیرش آن در سطح جهانی بستگی دارد.
پاسخ به سوالات
۱. دشکوین چیست و چه هدفی دارد؟
پاسخ: دشکوین (Dash) یک ارز دیجیتال غیرمتمرکز و همتا به همتا (Peer-to-Peer) است که هدف آن تبدیل شدن به یک پول نقد الکترونیکی (Electronic Cash) برای انجام معاملات روزانه است. دش بر اساس کد هسته بیتکوین ساخته شده اما ویژگیهایی مانند تراکنشهای سریع، ارزان و ناشناس (Anonymous Transactions) را ارائه میدهد.
۲. تفاوت اصلی دشکوین با بیتکوین چیست؟
پاسخ: تفاوت اصلی در الگوریتم استخراج و سیستم تأیید تراکنشهاست. دش از الگوریتم X11 استفاده میکند که ترکیبی از اثبات سهام (Proof of Stake) و اثبات کار (Proof of Work) است. همچنین، دش از مسترنودها (Masternodes) برای تسریع و تأیید تراکنشها استفاده میکند، در حالی که بیتکوین تنها از ماینرها و گرههای کامل (Full Nodes) برای این کار بهره میبرد.
۳. مسترنودها (Masternodes) در شبکه دش چه نقشی دارند؟
پاسخ: مسترنودها مسئول تأیید تراکنشها، ارائه خدمات حریم خصوصی (مانند PrivateSend)، تسهیل تراکنشهای فوری (InstantSend) و مشارکت در سیستم حاکمیتی و بودجهدهی شبکه دش هستند. برای راهاندازی یک مسترنود، باید ۱۰۰۰ دش به عنوان وثیقه (Stake) گذاشته شود.
۴. ویژگی PrivateSend در دشکوین چگونه کار میکند؟
پاسخ: PrivateSend از فناوری CoinJoin استفاده میکند که تراکنشهای چند کاربر را با هم ترکیب میکند تا هویت و مبلغ تراکنشها را پنهان کند. این فرآیند با استفاده از مسترنودها انجام میشود و باعث افزایش حریم خصوصی (Privacy) کاربران میشود.
۵. ویژگی InstantSend در دشکوین چیست؟
پاسخ: InstantSend امکان انجام تراکنشهای فوری و برگشتناپذیر را در چند ثانیه فراهم میکند. این ویژگی با قفلکردن ورودیهای تراکنش توسط مسترنودها و تأیید سریع آنها کار میکند.
۶. دشکوین چگونه از حملات ۵۱٪ جلوگیری میکند؟
پاسخ: دش با استفاده از ویژگی ChainLocks از حملات ۵۱٪ جلوگیری میکند. این ویژگی بلوکهای جدید را قفل میکند و از تغییر یا حذف آنها توسط مهاجمان جلوگیری میکند. این کار با مشارکت مسترنودها انجام میشود.
۷. تاریخچه دشکوین چیست و چگونه ایجاد شد؟
پاسخ: دشکوین در سال ۲۰۱۴ توسط Evan Duffield ایجاد شد. ابتدا با نام Xcoin و سپس Darkcoin شناخته میشد و در نهایت در سال ۲۰۱۵ به دش (Dash) تغییر نام داد. دش یک فورک (Fork) از بیتکوین است که با هدف بهبود سرعت، هزینه و حریم خصوصی تراکنشها توسعه یافت.
۸. سیاستهای پولی دشکوین چگونه است؟
پاسخ: پاداش هر بلوک در دش به سه بخش تقسیم میشود: ۴۵٪ به ماینرها، ۴۵٪ به مسترنودها و ۱۰٪ به بودجه توسعه شبکه. پاداش بلوک هر ۲۱۰۲۴۰ بلوک (تقریباً هر ۳۸۳ روز) ۷.۱۴٪ کاهش مییابد. این روند تا سال ۲۴۷۷ ادامه خواهد داشت.
۹. Dash Platform چیست و چه کاربردی دارد؟
پاسخ: Dash Platform یک لایه اضافی بر روی شبکه دش است که به توسعهدهندگان اجازه میدهد برنامههای غیرمتمرکز (DApps) ایجاد کنند. این پلتفرم از فناوریهایی مانند پایگاه داده غیرمتمرکز (Decentralized Database) و قراردادهای هوشمند (Smart Contracts) استفاده میکند.
۱۰. چالشهای پیشروی دشکوین چیست؟
پاسخ: چالشهای اصلی دش شامل رقابت با ارزهای دیجیتال دیگر مانند بیتکوین و اتریوم، مقبولیت جهانی و مقررات قانونی در کشورهای مختلف است. همچنین، جذب کاربران و توسعهدهندگان جدید برای ادامه رشد شبکه ضروری است.